Uzdrowisko rozwinęło się na przełomie XVII i XVIII wieku po odkryciu źródeł mineralnych u stóp Kobieli. W niżej położonych częściach obecnego miasta, w dolinie Bystrzycy i wzdłuż naturalnych traktów prowadzących w kierunku Kłodzka, Świdnicy i Wałbrzycha, znacznie wcześniej budowano zagrody wiejskie, w których osiedlali się drwale, cieśle, myśliwi, hodowcy bydła lub trzody chlewnej oraz ludzie trudniący się innymi dziedzinami rolnictwa i rzemiosła.
Świdnica leży na Równinie Świdnickiej, 20 km od Wałbrzycha, 50 km od Wrocławia i Legnicy oraz po ok. 70 km od Jeleniej Góry i Kłodzka. Wąski pas tektonicznego Obniżenia Podsudeckiego na południu i południowym zachodzie oddziela miasto od pobliskich wzniesień Sudetów Środkowych. Kilka i kilkanaście kilometrów na wschód i północny wschód od Świdnicy wyrastają zaś kulminacje Wzgórz Kiełczyńskich i Masywu Ślęży.